Gmina Czorsztyn - Jezioro Czorsztyńskie

Gmina Czorsztyn jest gminą wiejską w powiecie nowotarskim. Swoim zasięgiem obejmuje miejscowości: Czorsztyn, Maniowy, Kluszkowce, Sromowce Niżne, Sromowce Wyżne, Mizerna oraz Huba. Siedziba Urzędu Gminy znajduje się w miejscowości Maniowy. Gmina Czorsztyn w znacznej części wchodzi w skład Pienin. Jednak obejmuje także południowe stoki pasma Gorców. Gorce należą do pasma Beskidu Zachodniego. Gorce mają długość ponad 40 km, szerokość do 15 km i łączną powierzchnię 350 km². Na północy graniczą z Kotliną Rabczańską oraz z Beskidem Wyspowym. Na wschodzie z Beskidem Sądeckim, oddzielone od niego doliną Dunajca a na południu z Kotliną Orawsko-Nowotarską i przez przełęcz Snozkę z Pieninami. Na zachodzie natomiast, przez Przełęcz Sieniawską z Pasmem Orawsko-Podhalańskim. Pieniny natomiast są pasmem południowej Polski i północnej Słowacji. Od południa graniczą z pasmem Magury Spiskiej, od północy z Gorcami i Beskidem Sądeckim a na zachodzie z Kotliną Orawsko- Nowotarską i Pogórzem Spisko- Gubałowskim. Swoim zasięgiem obejmują obszar szerokości około 30 km. Dzielą się na 3 części: Pieniny Właściwe, Pieniny Małe i Pieniny Spiskie. Część Gminy Czorsztyn a właściwie jej 3 miejscowości swoim zasięgiem wchodzą w część Pienin Właściwych (nazywanych też Pieninami Środkowymi). Pozostałe leżą u podnóża Gorców.

Miejscowość Czorsztyn - znajduje się na zachodnim zboczu Pienin Czorsztyńskich. Jej początki datuje się na około wiek XIV , kiedy to Czorsztyn powstał jako podgrodzie zamku. Wiódł tędy historyczny trakt handlowy z Węgier do Polski. Pierwotna nazwa Wronin w staropolskim języku kolor wroni odpowiadał czarnemu. Sprowadzenie niemieckojęzycznych mieszkańców Spiszu spowodowało zmienienie nazwy na Schorstein, czyli stercząca skała, która z biegiem czasu uległa spolszczeniu na Czosztyn a następnie Czorsztyn. Teren wsi, która leżała kiedyś nad Dunajcem obecnie jest zalany wodami Jeziora Czorsztyńskiego, od 1997 roku, a samych mieszkańców przeniesiono wyżej na tereny zwane Nadzamcze. Do głównych atrakcji Czorsztyna zaliczyć można zamek a właściwie jego ruiny, pochodzący z XIV wieku. Zamek Czorsztyński ten wybudowany został przez króla Kazimierza Wielkiego a obecnie znajduje się w nim ekspozycja muzealna udostępniona dla zwiedzających. Z zamkiem związani byli między innymi rycerz Zawisza Czarny i wielki buntownik Kostka Napierski. Około 1795 r. spłonął od pioruna i nigdy nie został odbudowany W 1811r. dobra czorsztyńskie przeszły pod panowanie Austro-Węgier. W 1918r. wykupiła je rodzina Drohojewskich. W 1921 r. Stanisław, Konstanty Drohojowski utworzył tu pierwszy prywatny rezerwat Już na początku XIX wieku Czorsztyn pełnił funkcję ośrodka letniskowego. Powstawało wówczas wiele budynków nawiązujących swą architekturą do XIX wiecznych kurortów. Popularność Czorsztyna rosła - już w 1933 roku gościł on około tysiąca wczasowiczów. Jednak po latach Czorsztyn znów staje się dużym ośrodkiem turystycznym. Stanowi świetną bazę wypadową w Pieniny oraz Gorce, a także w Tatry i na Słowację. Ruiny Zamku, Jezioro Czorsztyńskie, wyciągi narciarskie i wspaniałe krajobrazy oraz gościnność mieszkańców przyciągają z roku na rok coraz więcej turystów. Obecnie ruiny zamku są dostępne dla zwiedzających, z platformy widokowej na zamku można podziwiać piękno pienińskich krajobrazów.

Jezioro Czorsztyńskie - jest niewątpliwie kolejną z atrakcji gminy. Zespół zbiorników wodnych Czorsztyn - Niedzica i Sromowce Wyżne jest jedną z dwóch głównych elementów zabudowy dorzecza Dunajca. Ale rola tego zbiornika wykracza dużo poza jego dorzecze bowiem zadaniem głównym jest wyrównywanie przepływów Wisły. Wybudowanie zapory o wysokości 56 metrów umożliwia piętrzenie wód Dunajca do wysokości 534,50 m n.p.m. (maksymalny poziom piętrzenia), przy czym minimalny poziom piętrzenia wynosi 510,00 m n.p.m., a normalny poziom piętrzenia to 529,00 m n.p.m. W zależności od poziomu piętrzenia w zbiorniku można zretencjonować od 36,5 mln m3 do 234,5 mln m3 wody. Pojemność martwa zbiornika (przy minimalnym poziomie piętrzenia) wynosi 36,5 mln m3. Pojemność użytkowa zbiornika (przy maksymalnym poziomie piętrzenia) to 198,0 mln m3. Pojemność wyrównawcza (przy normalnym poziomie piętrzenia) wynosi 133,5 mln m3, a pojemność powodziowa stała powodziowa obliczona dla maksymalnego poziomu piętrzenia wynosi 64,5 mln m3. Pojemność całkowita zbiornika Czorsztyn wynosi 234,5 mln m3. W zależności od ilości wody zgromadzonej w misie zbiornika zmienia się jego powierzchnia (od 4,15 km2 do 13,35 km2), która zazwyczaj wynosi około 11 km2, przy długości 9 km i szerokości 1,5 km. Głębokość zbiornika w okolicach zapory w Niedzicy osiąga nawet 50 metrów i zmniejsza się w stronę cofki, czyli miejsca gdzie uchodzi główny dopływ zbiornika rzeka Dunajec. Głębokość średnia przy maksymalnym poziomie piętrzenia wynosi ok. 17,6 m. Długość linii brzegowej wynosi 29,7 km[2]. Poniżej zapory Jeziora Czorsztyńskiego znajduje się drugie, znacznie mniejsze Jezioro Sromowieckie pełniące rolę zbiornika wyrównawczego dla Zbiornika Czorsztyńskiego. Podczas realizacji projektu wykonawczego zbiornika starano się zapewnić maksymalną ochronę zabytków i wartości krajobrazowych tego obszaru turystycznego. Wraz z projektem ówczesne władze województwa przygotowały plan zagospodarowania przestrzennego obszaru zbiorników , z koncepcją wykorzystania ich budowy dla podniesienia atrakcyjności regionu. Obecnie Jezioro Czorsztyńskie oferuje różnorodne sposoby spędzania wolnego czasu. Jezioro stało się również bardzo popularnym akwenem żeglarskim i turystycznym, a wokół niego powstały ośrodki wypoczynkowe, prywatne noclegi i kwatery oraz stanic wodnych.